Akciğerlerin vücuttaki görevleri nedir ?
Akciğerler göğüs boşluğunda bulunan nefes alma organlarıdır. Sağ ciğer
lop diye adlandırılan üç kısımdan oluşur. Sol ciğerin ise iki lop’u
vardır. Ciğerler ağaçları andırır. Bronş tüplerini çevreleyen sünger
benzeri dokulardan oluşmuştur. Ciğer dokusu, etrafı küçücük kan
hücreleri ile ağ gibi çevrili yaklaşık 300 milyon hava torbacıklarından
oluşmuştur.
Ciğerlerin fonksiyonu nedir ?
Ciğerler vücuda nefesle giren havadan oksijen çıkarırlar ve kan
dolaşımı ile ciğerlere giren karbondioksiti serbest bırakırlar. İnsan
nefesi dışarı verirken karbon dioksit ve bir miktar su, buhar halinde
vücuttan çıkar.
Bir kişinin «zayıf ciğerleri var» deyimi doğru mudur ?
Hayır. Bu sözle, genellikle bir insanda verem veya bronşit gibi ciğerlerinde bir hastalık olduğu belirtilmek istenmektedir.
Ciğer hastalıkları ırsî olabilir mi ?
Hayır. Ciğer hastalıkları (genellikle verem) ailelerde bir kişiden
fazlasında rastlanırsa da bu durum irsiyetten değil bulaşmadan ileri
gelmiştir. Bir anne baba veya büyükbaba ya da büyükanne kendisinin
veremli olduğunu bilmezse bu hastalığı çocuğuna veya torununa
bulaştırabilir.
Havanın temiz olmadığı kentlerde yaşamaktansa havanın temiz olduğu kır alanlarında yaşamak daha sıhhî midir ?
Genellikle evet. Burunda, boğazda ve bronş borularında nefes
zorlanmasına yol açan tahriş edici tozlar ve pis kokulu dumanlara
kentlerde çok daha fazla rastlanır.
Temiz olmayan havayı teneffüs etmekle ne gibi durumlar meydana gelebilir ?
Havadaki duman, buhar, dumanlı sisler vb. zar astarlarını tahriş ederek
bu dokuların, enfeksiyona (iltihaplanmaya) ve muhtemel tümör oluşumuna
karşı korunma dirençlerini azaltırlar.
İnsanlar ciğerlerini ne kadar ara ile muayene ettirmelidirler ?
Yaklaşık yılda bir kere. Sıhhatli insanlar, eğer daha sık olmaları
gereği görülmemişse, her yıl veya iki yılda bir, bir göğüs röntgeni
aldırmalıdırlar.
Röntgen yoluyla ciğer hastalıkları her zaman teşhis edilebilir mi ?
Genellikle evet. Bazen kesin bir teşhis yapılabilmesi için, çeşitli
zaviyelerden röntgen filmleri alınması gerekebilir. Ancak bunların
tetkikinden sonra doktor kesin teşhisi koyabilecektir.
Tütün kullanmak ne gibi zararlar meydana getirebilir ?
Burun, hançere, bronş boruları ve ciğer dokularında yer yer tahriş
edici etkiler meydana getirebilir. Şüphesiz fazla tütün kullanmak
kronik bronşit (bronşiektazi), amfizem ve akciğer kanserinin gelişmesi
için zemin hazırlayıcı nitelikler oluşturabilir.
Balgam çıkaran kronik öksürme neyi ifade eder ?
Hançere, soluk borusu veya bronş tüplerinde tahriş veya enfeksiyon
belirtilerini ifade edebilir. Ayrıca doktora başvurmayı gerektirir.
Ağızda toplanan balgam çıkarılmalı veya yutulman mıdır ?
Yutulmaması gereklidir; çünkü hazım sistemini bozabilir. Ayrıca böyle
bir balgamda verem mikropları bulunduğu takdirde bağırsaklarda
enfeksiyona yol açabilir. Balgamlar bez veya kâğıt mendillere ya da
taslara çıkarılmalı, böylece mikropların yayılma imkânları
önlenmelidir.
Öksürükle kan çıkmasının en önemli anlamı nedir ?
Bir hasta kan tükürdüğü zaman onda verem veya ciğerinde tümör olup
olmadığını tesbit etmek çok önemlidir. Bunlar kan tükürmesini getiren
eh önemli durumlardır. Ancak boğazda, gırtlakta veya bronş tüplerindeki
bir kan damarında meydana gelen küçücük bir çatlama da, kan
tükürülmesine neden olabilir. Bunun için böyle bir durum, muhakkak
surette verem veya kanser olduğunun belirtisi değildir.
Fazlasıyla sıcak havanın solunum yoluyla ciğerlere girmesi, ciğerler için zararlı olabilir mi ?
Fazlasıyla sıcak buharın teneffüs edilmesiyle broş boruları ve
ciğerlerin astarları, ciddî şekilde yanabilir. Bu özellikle endüstri
yerlerindeki kazalarda meydana gelir.
Çok soğuk havanın teneffüsü ciğerler için zararlı olabilir mi ?
Kutup bölgeleri veya çok yüksek irtifalarda fazlasıyla soğuk havanın
derin nefes alınmasıyla vücuda girmesi nefes borusu ve bronş boruları
astarlarında soğuk çatlakları meydana getirebilir ve bu durum
zatürreeye sebebiyet verebilir.
Görevini yapamayan bir ciğerin ameliyatla çıkarılmasından sonra insan normal yaşantısını sürdürebilir mi ?
Kalan ciğer normal görevlerini yapmaktaysa evet. Hareket kısıtlanmaları, kalan ciğerin zedelenme derecesine bağlıdır.

