Artroskopi; eklem problemlerinin tanı ve tedavisinde eklemin içinin görüntülenmesi için ortopedist tarafından kullanılan cerrahi bir işlemdir. Kelime olarak ‘eklemin içine bakmak’ anlamına gelir. Teknik olarak artroskopik işlem genel veya bölgesel anestezi altında açılan küçük bir kesiden eklemin içerisine optik ile girilip eklemin büyütülerek bir televizyon ekranına yansıtılması ile yapılan işlemdir. Büyütülmüş ve netleştirilmiş görüntü, yapıları daha yakından inceleme olanağı sağladığı gibi aynı anda tedavinin de yapılmasını sağlar.

Eklem yaralanmalarının ve hastalıklarının tanısı için başlangıç olarak: hastanın hikayesi fizik muayene bulguları, laboratuar bulguları ve röntgen ile değerlendirilmesi gereklidir. Bunlara ek olarak MRI ve BT gibi daha ileri tanı yöntemleri gerekebilir. Cerrahi tedavi gerektiren eklem yaralanmalarında açık cerrahi müdahalenin yaratacağı olumsuzluklardan kaçınmak, hastayı günlük yaşantısına daha erken döndürmek, eklem içi patolojilerin tanı ve tedavisini en iyi şekilde yapmak için artroskopik cerrahi yöntemi tercih edilir.

Ortopedi ve travmatoloji alanında son 20 yıldır gündemde olan ve sadece diz eklemlerinde kullanılan artroskopi ameliyatları, günümüzde omuz eklemi başta olmak üzere, kalça, ayak bileği, dirsek, el bileği eklemlerindeki sorunlarda da olarak kullanılmakta ve çok başarılı sonuçlar alınmaktadır.

Son yıllarda tüm dünyada yaygın olarak tercih edilen bir metod olan artroskopi işlemi, yurdumuzda da son 20 yıldır uygulanmaktadır.Türkiye Hastanesi Ortopedi departmanında artroskopik cerrahiyi, yurdumuzda ilk uygulamaya başlayan özel hastanelerden birisidir. Bugüne kadar hastanemizde yaklaşık 8000 adet diz artroskopisi başarı ile uygulanmıştır. Halende ortopedi departmanında en fazla uygulanan ameliyat tekniği diz artroskopisidir. Son zamanlarda omuz ve ayakbileği artoskopik cerrahisi uygulanmaya başlanmıştır. Türkiye Hastanesinde özellikle yaşlı hastaların artroza ( kireçlenme ) bağlı rahatsızlıklarında eklem lavajıda denilen eklem içindeki dejenere yırtık menisküslerin, serbest kıkırdak parçalarının, artmış diz içi zarının temizlenmesi, eklem kıkırdağının düzgünleştirilmesi ve eklem içinin bol serum ile yıkanması sonucu eklem kıkırdağına zarar veren zararlı etkenlerin ortadan kaldırılarak çok başarılı sonuçlar alınmıştır.

Hangi hastalarda diz eklemine artroskopi yapılmaktadır ?

• Osteoartrit (kireçlenme)
• Kıkırdak lezyonları (OCD)
• Sinovit ( Eklem iltihabı )
• Eklem faresi
• Diz kapağı kemiği rahatsızlıkları Menisküs yaralanmaları, kıkırdak yaralanmaları, eklem içi bağ kopmaları, eklem faresi de denilen kıkırdak veya kemik kopmaları ve osteoartrit (kireçlenme) mevcudiyetinde düzgünleştirme ve yıkama amacı ile artroskopik teknik tercih edilmektedir.

İyileşme Süresi

Artroskopiyle yapılan ameliyatlardan sonra iyileşme süreleri, yapılan ameliyatın türüne göre değişiyor. Örneğin, en çok yapılan, dizlerde menisküs ameliyatlarından sonra hasta ertesi günü hafif basarak yürüyebiliyor. Genellikle bu tip ameliyatlarda hasta 1 hafta içinde oldukça rahat yürür hale gelmektedir. Hastalar hastanede sadece ameliyat günü kalır veya aynı gün içerisinde 2 - 3 saat sonra bile evine gönderilebilir. Artroskopi öncesi özellikle, başta diz olmak üzere tüm ameliyatlar açık yöntemle yapılıyordu. Bu ameliyatların geç gözlemlerinde ameliyat açılımlarına ait sorunlar, eklem kıkırdaklarının ameliyat sırasında yaralanmaları, yine eklemlerin kanlanması ( beslenmesine ) yönelik sayısız sorunlar görülüyordu. Artroskopi ile bu sorunlar en aza inmiştir. Her şeyden önce; eski yöntemlerden farklı olarak eklemlerin giriş yerleri çok küçük olduğundan, hasta genellikle ameliyat sonu en fazla bir baston yardımı ile, ameliyat günü veya bir sonraki gün yürüyerek hastaneden ayrılmaktadırlar.

Artroskopi'nin Tercih Nedenleri

Doç.Dr.İrfan ÖZTÜRK  Türkiye Hastanesi Ortapedi Ve Tramvatoloji Bölümü