[+] [a] [-]
İlgili makaleler Yorumlar
Kaşıntı deyip geçmeyin; hayatınızı tehdit edebilir!
Bir
cilt hastalığı olan ürtiker, kronik formda oluştuğu zaman kişiyi uzun
süre etkiler ve yaşam kalitesini düşürür. Doğru tedavi için bir dizi
test gerekebilir.
Ürtiker,
halk arasında bilinen adıyla “Kurdeşen”, kaşıntı ile birlikte deriden
kabarık kızarıklıklarla giden bir çeşit cilt hastalığıdır. Çok şiddetli
durumlarda kabarıklıklar iç organlarda da ( özellikler dudak, nefes
borusu, göz kapakları) oluşabilir. Hastalığın toplumda görülme sıklığı
%20-30 oranında olup oldukça sıktır. Ürtikerde cilt lezyonları vücudun
her yerinde olabilir ve genellikle 24 saat içinde kaybolmaktadır.
İyileşen lezyonların yanında yeni kabarıklıklar oluşabilir.
Ürtikeri başlıca 2 gruba ayırmak mümkündür; Akut ve kronik form.
Akut
formda: hastalık altı haftadan kısa sürede iyileşir. Ancak kronik
formda: hastalık altı haftadan uzun sürebilir ve hastanın yaşam
kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir.
Nedenler
Ürtiker
çok farklı nedenlere bağlı olabilir. Bu nedenlerin başında allerjik
faktörler gelmektedir. Özellikle ilaçlar (en sık antibiyotikler, ağrı
kesiciler, epilepsi ilaçları) ve yiyecekler (kabuklu deniz hayvanları,
balık, süt, fındık, fıstık, patates, baklagiller, kereviz, matdanoz,
havuç, baharatlar, pirinç, muz, elma, portakal) ürtikere neden
olmaktadır. Ayrıca gıda katkı maddeleri, solunumla alınan allerjenler
(çiçek tozları, ağaç polenleri gibi), böcek sokmaları (arı gibi) ve
implantlar (diş protezi gibi) nedenler de ürtikere neden olmaktadır.
Ürtiker, allerjik bünyeli kişilerde daha sık rastlanmaktadır. Çünkü bu
bireyler, yuıkarıda sözü edilen maddeler normal kişlerden daha
duyarlıdırlar ve daha kolay reaksiyon göstermektedirler.
Ürtiker
bazı ortam değişiklikleri ve vücut ısısı değişikliklerine bağlı da
oluşabilir. Duyarlı bireylerde dondurma gibi soğuk yiyecekler
tüketildiğinde ürtiker oluşabilir. Fizik egzersizler sonrası terleme
ile ürtiker oluşabilir. Titreşimli cihaz kullanımına bağlı ürtiker
oluşabilir. Egzersiz ile birlikte fındık, buğday ve kabuklu deniz ürünü
alımına bağlı ürtiker oluşabilir.
Enfeksiyon ve ilaç etkisi
Ürtiker her zaman allerjik faktörlere bağlı oluşmayabilir. Vücutta
bulunan enfeksiyon odakları (diş iltihabı, idrar yolu iltihabı gibi),
radyolojik incelemeler için alınan radyokontrast ilaçlar, cerrahi
işlemler için kullanılan anestezik ilaçlar ve stres ürtikere neden
olmaktadır.
Altı
haftadan uzun süren ürtiker hastalarının büyük çoğunluğunda ürtikere
neden olan etken bulunamayabilir. Bu durum sürekli kaşınmak zorunda
kalan hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir.
Ürtiker
şikayeti ile gelen bir hastanın çok iyi değerlendirilmesi gereklidir.
Eğer hasta iyi değerlendirilemezse ve şikayetler şiddetlenirse hayatı
tehdit eden durumlar ortaya çıkabilir. Dudakta ve dilde oluşan ve bazen
soluk borusuna yayılan şişlik hastanın nefes almasını engeller ve acil
müdahale gerektirir.
Bu nedenle dikkatli muayene yapılmalı,
hastanın günlük yaşamı, mesleği, alışkanlıkları ve başka hastalıkları
çok iyi sorgulanmalıdır. Ürtikere neden olan etkeni saptamak için özel
alerji testleri ve kan tetkikleri gerekebilir. Hafif olgularda tedavi
kolaydır. Ancak uzun süren hastalık formunda tedavi, hem hasta hem de
doktor açısından sıkıntı oluşturmaktadır.
Uzm.Dr.Gonca Gökdemir - Dermatoloji Uzmanı - TÜRKİYE HASTANESİ