ÜST ÇENE KIRIKLARI
Üst çene kemiğinin izole kırıkları alt çene kemiği kırıklarına nazaran oldukça nadir görülür. Yüzün üst kısmmda görülen kırık­lar yalnızca üst çene kemiğini değil, diğer kemikleri de çok kere il­gilendirir. Bu bölgede görülen kırıklar:
a) Parsiyel kırıklar
b) Komplet kırıklar
c) Kompleks kırıklar
d) Balistik kırıklar olmak üzere ayrılırlar.
a) Parsiyel kırıklar: Parsiyel kırıklar alveol kırıkları olarak da isimlendirilirler. Kırık, alveolleri ve dişleri ilgilendirir. Bu tip kı­rıklarda nadirde olsa, burun ve sinüs perforasyonları olabilir.
b) Komplet kırıklar: Komplet kırıklar ya orta hat üzerinde vertikal kırıkları veya transversal pozisyonda olurlar. Üst çenenin transversal kırık hatları Le Fort tarafından tarif edilmiştir. Bu ya­zara göre üst çene kırıkları 3′e ayrılırlar.
1 — Alveollerin üstünden geçen şekil, Le Fort I
2 — Elmacık kemiklerini de ilgilendiren şekil, Le Fort II
3 — Orbitayı da ilgilendiren şekil, Le Fort III
c) Kompleks kırıklar:
Yaralıda muhtelif kırık şekilleri ve hatlarının mevcudiyeti ile karakterize şekildir. Bu tip kırıklar büyük travmatizmalarda görü­lür.
d) Balistik kırıklar:
Ateşli silahlarla meydana gelen kırıklar olup, sulh zamanmdan ziyade harplerde görülürler. Yumuşak dokularda ateşli silahm vasfına göre çok veya âz nisbette harabiyet ve, madde kaybı vardu1. Ateşli silahın atış mesafesi, vasfı, dokuların direncine göre değişen kırıklar müşahade edilir. Bunlarda genellikle tipik kırık hatları gö­rülmez.
Üst çene kırıklarının belirtileri: Travma şiddetli ise beyin sar­sıntısı (commotıo cerebrie) belirtileri, kırık yeri ve ağız burundan gelen kanama, ağrı, vakasına göre alveoller ve dişlerde anormal ha­reket ve krepitasyon, bazan deri altı anfizemi görülür.
Komplikasyonlar:
1 — Yüzün üst bölgesi travmalarında enfeksion önemlidir. Hu­sule gelen enfeksion meningo ensefalite dönüşebilir.
2 — Commotıo t;erebri
3 — Burun veya sinüs boşluklarının açılması halinde buna bağ­lı fonktionel bozukluklar.
Tedavi:
a) Genel tedavi:
1 — Şokla mücadele
2 — Kanama ile mücadele
3 — Teneffüs yollarının açık bulundurulması. Gerekirse oksi­jen tedavisi
4 — Enfeksionla mücadele
b) Asıl kırık tedavisi: Duruma göre
1 — Mono maksiller tesbit
2 — Bimaksiller tesbit
3 — Üst çeneyi vertekse tesbit